To będzie ciężki rok dla samorządów

Czy tzw. Polski Ład zmusi lokalne samorządy do zaciskania pasa na niespotykana dotąd skalę? Wiele wskazuje na to, że tak, tym bardziej, że zmierzyć się jeszcze będą musiały z wszechogarniającą drożyzną. – To będzie dla samorządów ciężki rok – nie ukrywa burmistrz Mikstatu Henryk Zieliński.

Burmistrz Ostrzeszowa Patryk Jędrowiak liczy się z tym, że wpływy z PIT i CIT w roku 2022 zmaleją o ok. 6 mln zł. W Doruchowie dochody z tytułu udziału gminy w podatku od osób fizycznych mogą się zmniejszyć o co najmniej 200 tys. zł. W Grabowie, podobnie jak w Mikstacie, o około 400 tys. W Kobylej Górze przewidują, że wpływy z PIT spadną o blisko 9%, stąd w obecnym budżecie musieli tam zrezygnować z niektórych wydatków bieżących, takich jak np. remonty w budynkach komunalnych, szkołach czy świetlicach wiejskich. W Mikstacie za gaz przyjdzie im zapłacić 4-krotnie więcej, niż w 2021 r.

CZAJKÓW
W Czajkowie planowany przez ministerstwo udział gminy w podatku dochodowym od osób fizycznych na ten rok wynosi  2.871.556 zł. Kwota ta jest wyższa od planowanej o 273.008 zł. Zdaniem wójta Henryka Plichty zmiany w podatku PIT wynikające z Polskiego Ładu – głównie wprowadzenie kwoty wolnej od PIT w wysokości 30 tys. zł, zwolnienie osób w wieku emerytalnym czynnych zawodowo z podatku, podwyższenie progu podatkowego z 85.528 zł do 120 tys. zł oraz wprowadzenie tzw. ulgi dla klasy średniej – wszystko to budzi obawy o poziom wykonania tych dochodów. – Niemniej jednak kwota zapisana w uchwale budżetowej na 2022 r. jest zgodna z otrzymanym zawiadomieniem i środki te znalazły swoje odzwierciedlenie po stronie planowanych wydatków – mówi włodarz gminy. – Z drugiej strony należy pamiętać, iż utrata możliwości pomniejszenia zaliczki na podatek o część potrąconej składki zdrowotnej spowoduje wyższe wpływy z tyt. podatku dochodowego, a co za tym idzie wyższe wpływy do budżetu gminy. Poziom realizacji dochodów z tego tytułu będzie więc zależał w głównej mierze od wysokości zarobków osiąganych przez mieszkańców – podsumowuje.
Jeśli chodzi o podwyżki cen prądu, największym odbiorcą energii elektrycznej wykorzystywanej na potrzeby gminy są  stacje uzdatniania wody w Muchach i Czajkowie. Aby zabezpieczyć stałość dostaw energii i jej stabilność cenową, już od kilku lat gmina jej zakup realizuje poprzez Grupę Zakupową powołaną przy Spółce Oświetlenie Uliczne i Drogowe w Kaliszu. – Zakup energii w ten sposób korzystnie  wpływa na wartość jednostkową energii, co i tak nie zabezpieczy nas przed podwyżką, ale w znaczny sposób zminimalizuje jej wysokość – mówi Plichta. – Gmina Czajków posiada zatwierdzone przez Wody Polskie taryfy dotyczące cen za wodę dostarczaną dla naszych mieszkańców na okres 3 lat. Obawiam się, że po zmianach cen energii, która stanowi znaczną część składowej ceny, ustalona wartość sprzedaży może być poniżej kosztów jej pozyskania. Wartość energii wyłoniona w ramach grupy opisanej powyżej obowiązuje również w przypadku utrzymania oświetlenia drogowego. Warto nadmienić, że w 2020 roku został zakończony na obszarze całej gminy proces wymiany ulicznych lamp oświetleniowych na lampy energooszczędne, co w znaczący sposób wpłynęło na ilość pobieranej na ten cel energii.
Na szczęście budowane obecnie przedszkole z oddziałem żłobkowym zostanie wyposażone w instalację fotowoltaiczną. Zakończenie inwestycji zaplanowano na 30 czerwca 2022 roku, tym samym o oszczędnościach można mówić w drugiej połowie roku. Również na lata 2022 – 2023 planowane jest duże przedsięwzięcie termomodernizacyjne budynków oświatowych finansowane środkami uzyskanymi w ramach Funduszu Inwestycji Strategicznych Polski Ład, w ramach którego poza standardowym dociepleniem zostaną wykonane prace polegające na wymianie źródeł ciepła, instalacji CWU, CO, zastosowaniu wentylacji mechanicznej z odzyskiem ciepła, wymianie oświetlenia na energooszczędne i montażu instalacji fotowoltaicznej na potrzeby funkcjonowania budynków szkolnych.
– Wszystkie te działania zmierzają do ograniczenia kosztów bieżącego utrzymania obiektów – mówi wójt. Zastrzega jednak, że rok 2022 nie przyniesie jeszcze znacznych oszczędności w tym zakresie, dlatego na etapie planowania budżetu ich nie uwzględniono, jednakże w kolejnych latach budżet gminy powinien być mniej obciążony z tytułu zakupu energii.
Budynek Urzędu Gminy wskutek dokonanej w 2017 roku termomodernizacji dofinansowanej w ramach WRPO połączonej z remontem obiektu jest teraz bardzo energooszczędny i koszty zakupu energii i ogrzewania nie stanowią istotnej pozycji wydatków eksploatacyjnych. Pozostaje jedynie kwestia kosztów utrzymania budynku, w którym siedzibę ma GOPS. Obiekt ten jest ogrzewany elektrycznie, koszty utrzymania w tym zakresie zapewne znacznie wzrosną i zmiana tego stanu rzeczy będzie jednym z priorytetów na kolejne lata.
Warto również wspomnieć, iż w poprzednich latach gmina zadbała o swoich mieszkańców realizując w partnerstwie z gminą Kraszewice duży projekt w ramach WRPO 2014-2020, dzięki czemu wybudowano 235 instalacji fotowoltaicznych i 205 instalacji solarnych na prywatnych budynkach, z tego 136 instalacje fotowoltaiczne i 94 instalacje solarne dotyczyły mieszkańców gminy Czajków. Równolegle pomagano również chętnym mieszkańcom w pozyskaniu dofinansowania w ramach rządowego programu „Mój Prąd”. – Działania te powinny znacząco zmniejszyć obciążenie mieszkańców z tytułu zakupu energii – przekonuje włodarz gminy.

DORUCHÓW
Jeśli chodzi o gminę Doruchów, dochody z PIT prognozowane na 2022 r. w porównaniu do dochodów  prognozowanych na 2021 r. zmaleją o 218.055 zł. Czy samorząd ma już rozeznanie, na ile podwyżki opłat za prąd i gaz dotkną Urząd, jak i jednostki podległe Gminie? – Z otrzymanych już faktur za zużycie gazu wiemy, że na chwilę obecną podwyżka kosztów za zużycie gazu wyniosła  już około 100%, nie wiemy jakiej wysokości będzie kolejny wzrost, natomiast koszt energii  wzrósł o około 30% – mówi wójt Urszula Kowalińska. Dodaje równocześnie, że choć tegoroczny budżet zakłada pewnego rodzaju podwyżki opłat, ale na pewno nie w takiej wysokości. – W trakcie realizacji budżetu będziemy na bieżąco dokonywać analizy dochodów i wydatków w celu przyjęcia  zmian i korekt. Wówczas będziemy decydować, z jakich źródeł pokryć ewentualne niedobory – wyznaje włodarz gminy.

OSTRZESZÓW
Burmistrz Ostrzeszowa Patryk Jędrowiak powołując się na ministerialne informacje liczy się z tym, że wpływy z PIT i CIT w roku 2022 dla Miasta i Gminy Ostrzeszów zmaleją o 6 mln zł. – Na poczet tego ubytku na koniec poprzedniego roku przekazano dla samorządu subwencję uzupełniającą w kwocie 4 mln zł, co sumarycznie nadal daje stratę 2 mln zł w skali najbliższego roku – dowodzi.
To nie wszystko, budżet ostrzeszowskiego samorządu najpewniej nie pozostanie obojętny na zaplanowane na ten rok drastyczne podwyżki cen prądu i gazu. – Wzrost wydatków urzędu i podległych jednostek będzie z tego tytułu bardzo dotkliwy – przyznaje Jędrowiak. Dotyczy to zarówno oświetlenia ulicznego, ogrzewania czy usług, które opierają się na prądzie lub gazie. – M.in. w związku z tymi zmianami proponowane były zmiany podatku od nieruchomości czy środków transportowych na poziomie 3-5%, ale i oszczędności w ramach planowanego budżetu we wszystkich możliwych paragrafach, aby budżet był bezpieczny i dawał możliwość pokrywania tych drastycznych podwyżek dochodami bieżącymi – tłumaczy burmistrz.

GRABÓW
W Grabowie nad Prosną planowane dochody z PIT na ten rok wynoszą około 5,9 mln, podczas gdy przewidywane wykonanie za rok 2021 kształtuje się na poziomie 6,3 mln zł. – Oznacza to spadek prognozowanych dochodów z PIT o około 400 tys. zł. Mniejsze wpływy powodują konieczność ograniczenia wydatków, w tym inwestycyjnych – mówi burmistrz Maksymilian Ptak.
Czy Gmina ma już rozeznanie, na ile podwyżki opłat za prąd i gaz dotkną Urząd, jak i jednostki podległe Gminie? – Ze względu na dynamiczną sytuację związaną z podwyżkami cen prądu i gazu, na chwilę obecną trudno oszacować wartość procentową tych zmian w skali całego roku budżetowego – odpowiada dyplomatycznie burmistrz. Nie mówi o konkretach, nie podaje kwot. – Mamy świadomość, że przy tak dużej liczbie obiektów wzrost będzie wpływał istotnie na poziom kosztów bieżących budżetu miasta i gminy. W trakcie roku będziemy poszukiwać rozwiązań tego problemu – wyznaje.

KOBYLA GÓRA
W budżecie gminy Kobyla Góra na 2022 rok plan dochodów z podatku PIT jest niższy od wykonania w 2021 roku o 641.370 zł, czyli jest to spadek o 8,78%.
– Pomimo tego, iż gmina przygotowywała się do obecnej sytuacji i zabezpieczyła w tegorocznym budżecie zaoszczędzone wolne środki z 2020 i część z 2021 r. (z lokaty bankowej) w wysokości 2.403.041 zł, nie zmienia to faktu, iż wpływy udziałów w podatku dochodowym od osób fizycznych to jedno z największych źródeł dochodów własnych gmin, dlatego też w obecnym budżecie musieliśmy zrezygnować z niektórych wydatków bieżących takich jak np. remonty w budynkach komunalnych, szkołach, świetlicach wiejskich oraz wprowadzić oszczędności w takich wydatkach, jak szkolenia pracowników, zakup materiałów i wyposażenia itp. – mówi wójt Wiesław Berski. W budżecie pozostały głównie inwestycje, na które gmina pozyskała dofinansowanie, zabezpieczono wkład własny na zadania, na które zostały złożone wnioski o dofinansowanie ich realizacji oraz te, które będą realizowane z udziałem funduszu sołeckiego.
Jeśli chodzi o podwyżki cen gazu, wójt podkreśla, że cena jednostkowa gazu we wrześniu (przed podwyżką) wynosiła 9,809 gr/kWh (w taryfie ZLM3), a w październiku 2021 r. już 26,742 gr/kWh, co daje podwyżkę na poziomie 172,63 procent. Jednostki otrzymały już oficjalne pisma o kolejnej podwyżce od stycznia, gdzie kwota jednostkowa będzie wynosiła 50,377 gr/kWh. Gmina nie otrzymała natomiast oficjalnej informacji co do podwyżek ceny prądu.
– Wszystkie podwyżki cen, jakie nas czekają będą finansowane z zaoszczędzonych środków z 2021 roku, które zostaną ustalone i zaangażowane po zamknięciu roku budżetowego i sporządzeniu bilansu z wykonania budżetu – mów Berski. – Z pewnością można powiedzieć, że wydatki samorządu na prąd, gaz pochłoną dużą część środków rzędu kilkuset tysięcy zł.

KRASZEWICE

Wójt Kraszewic Konrad Kuświk zwraca uwagę, że plan odbudowy polskiej gospodarki po pandemii, tzw. Polski Ład, ma zmniejszyć nierówności społeczne i stworzyć lepsze warunki do życia dla wszystkich obywateli. – Zmiany w systemie podatkowym, na którym ma skorzystać ok 18 mln Polaków będą skutkowały zmniejszeniem dochodów budżetu państwa i samorządów, w tym gminy Kraszewice – mówi wójt. – Na chwilę obecną nie jesteśmy w stanie oszacować, o ile zmniejszą się dochody gminy, ponieważ nie mamy dostępu do szczegółowych danych. Ponadto udział w dochodach podatku PIT jest silnie powiązany z sytuacją makroekonomicznej kraju.
Kuświk przypomina, że rząd wdraża równocześnie rozwiązania wzmacniające finanse samorządów. – Liczymy na te propozycje i mam nadzieję, że wpłyną pozytywnie na budżet naszej gminy – wyznaje, zwraca równocześnie uwagę na fakt, że ,,przyjęty przez Radę Gminy Kraszewice budżet na 2022 rok jest bardzo rozwojowy’’. – Zakładamy 26 zadań inwestycyjnych na kwotę prawie 7,5 mln zł, która w ciągu roku jeszcze zapewne wzrośnie – dowodzi. – Wydatki inwestycyjne już stanowią ponad 30% naszego budżetu. Wykorzystując daną nam szansę rozwijamy gminę Kraszewice jako miejsce przyjazne mieszkańcom. Z optymizmem też patrzę na najbliższą przyszłość.
Czy samorząd ma już rozeznanie, na ile podwyżki opłat za media dotkną Urząd, jak i jednostki podległe gminie? Konrad Kuświk tłumaczy, że obserwowany od pewnego czasu wzrost cen energii elektrycznej ma swoje odzwierciedlenie w zwiększeniu wydatków na energię w budżecie na 2022 r. – Przewidywane wydatki na dostawę energii w bieżącym roku zaplanowano na kwotę 644 tys. zł, natomiast całkowite koszty przy tak dynamicznie zmieniających się cenach energii elektrycznej na ten moment nie są możliwe do oszacowania – przyznaje. – Rosnące ceny powodują, że od dłuższego czasu Gmina szuka rozwiązań powalających na ograniczenie zużycia energii elektrycznej m.in. poprzez modernizację oświetlenia ulicznego czy zastosowanie oświetlenia ledowego. Planowanymi inwestycjami na przyszłość, które pozwolą generować oszczędności dla budżetu są odnawialne źródła energii czy termomodernizacje budynków użyteczności publicznej – dodaje.
Czy tegoroczny budżet gminy jest odpowiedzią na w/w wyzwania? – Oczywiście, że tak – pada odpowiedź. – Wraz ze świetnym zespołem współpracowników w Urzędzie, dyrektorami i kierownikami podległych jednostek, jak i radnymi, zawsze dostosowujemy nasze założenia do dynamicznie zmieniającej się rzeczywistości. Życie na szczęście przynosi nam wyzwania jak i szanse, które staramy się dostrzegać i korzystać z nich. Wzrost kosztów bieżących np. energii elektrycznej przyczynia się do szybszej modernizacji urządzeń na energooszczędne. Zwracam się do wszystkich mieszkańców z prośbą o wspólną ochronę środowiska naturalnego czego wyrazem może być np. zmniejszenie zużycia energii elektrycznej – apeluje wójt Kuświk.

MIKSTAT
W roku 2021 dochody z PIT w mieście i gminie Mikstat wyniosły 5.749.685 zł, natomiast – zgodnie z wskaźnikami ministerstwa – na ten rok zostały zaplanowane w wysokości 5.331.278 zł. – Czyli mają być niższe o 418.407 zł. Oznacza to przede wszystkim ograniczenia wydatków bieżących, które zostały zmniejszone do absolutnego minimum – wyznaje burmistrz Henryk Zieliński.
Jest też niemal pewne, że samorząd Mikstatu w bolesny sposób odczuje kolejne, zaordynowane nam z nowym rokiem podwyżki cen energii elektrycznej i gazu.
– Gazem ogrzewamy ponad 90% budynków gminy, co w 2021 r. kosztowało ok. 277.000 zł – mówi burmistrz. – Jeszcze w październiku 2021 r. firma G.EN Gaz podniosła cenę paliwa o 170% i tę podwyżkę musieliśmy uwzględnić planując budżet na 2022 r. Niestety, od stycznia tego roku obowiązuje już nowa stawka, tym razem jeszcze dwa razy wyższa – przyznaje włodarz gminy. W sumie od września 2021 r. do stycznia 2022 r. cena za kWh skoczyła o ok. 400% – z 9,991 na 40,957 gr. – Oznacza to wzrost wydatków na ogrzewanie w 2022 r. do ok. 1 mln zł, czyli na opłacenie rachunków za gaz w tym roku możemy wydać cztery razy więcej niż w 2021 – przyznaje Zieliński. Skąd wziąć te pieniądze? – Trzeba będzie usiąść z radnymi nad niedawno przyjętym budżetem i … znowu ciąć wydatki. Sport, kultura, inwestycje… – wylicza burmistrz.
Czy tegoroczny budżet gminy jest w jakiejś mierze odpowiedzią na w/w wyzwania? – Staraliśmy się, żeby tak było, ale sytuacja jest dynamiczna – podkreśla Zieliński. – Jeśli zmniejsza się dochody samorządu z PIT, a zwiększa wydatki (np. wzrost minimalnego wynagrodzenia, podwyżki energii itp.), to siłą rzeczy samorządy mają coraz mniejsze pole manewru. Do tego rosnąca inflacja jeszcze pogarsza naszą sytuację finansową, bo to nie tylko wzrost rachunków za energię, ale także większe wydatki na np. artykuły biurowe, ochronę zieleni i wszystkie inne materiały i usługi potrzebne do w miarę normalnego funkcjonowania instytucji i placówek samorządowych. To będzie dla samorządów ciężki rok – podsumowuje.

JUR



Zostaw odpowiedź

Your email address will not be published. Required fields are marked as *

Pin It on Pinterest